Openbare zitting

DE GEMEENTERAAD:

MOTIVERING

Juridische gronden

●         Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 40 en 41

●         Verordening (EG) Nr. 178/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 28 januari 2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving, tot oprichting van een Europese Autoriteit voor voedselveiligheid en tot vaststelling van procedures voor voedselveiligheidsaangelegenheden, art. 2

●         Nieuwe gemeentewet van 24 juni 1988, artikel 119, 119bis en 135, §2

●         Wet van 10 november 2006 betreffende de openingsuren in handel, ambacht en dienstverlening: art. 16, §2, a) en 18, §1

●         Wet van 24 juni 2013 betreffende de gemeentelijke administratieve sancties

Feiten en context

In Heusden-Zolder zijn nachtwinkels en krantenwinkels met ruimere openingsuren onderworpen aan de verplichting tot het bekomen van een uitbatingsvergunning ingevolge luik 11 van het GAS-reglement.

Door de nakende fusie tussen de politiezone Heusden-Zolder en politiezone Beringen-Ham-Tessenderlo geniet het de aanbeveling om de uitbatingsvergunning betreffende nachtwinkels en krantenwinkels met ruimere openingsuren te onttrekken van het GAS-reglement. De lokale besturen van Beringen en Tessenderlo-Ham beschikken namelijk niet over bovengenoemde uitbatingsvergunning.

De wet van 10 november 2006 betreffende de openingsuren in handel, ambacht en dienstverlening zorgt ervoor dat gemeenten en steden ervoor kunnen opteren om nachtwinkels en krantenwinkels met ruimere openingsuren te onderwerpen aan een vestigingsvergunning. De vestigingsvergunning kan slechts geweigerd worden omwille van ruimtelijke ligging, handhaving van openbare orde of stedenbouwkundige conformiteit. Een vestigingsvergunning wordt toegekend door het college van burgemeester en schepenen.

In 2024 werden alle nachtwinkels in Heusden-Zolder onderworpen aan een flexactie. Tijdens de flexactie werden in drie van de vijf nachtwinkels meerdere inbreuken op diverse wetgevingen vastgesteld. In totaal werden er grote hoeveelheden van illegale goederen aangetroffen en in beslag genomen, zijnde: nicotine pouches, wegwerp e-sigaretten, illegale Chinese medicijnen en lachgascapsules. Nachtwinkels mogen enkel algemene voedingsmiddelen en huishoudelijke producten verkopen.

Gelet op de grote hoeveelheid van illegale goederen rijst de vraag hoe de nachtwinkels in staat zijn om op een boekhoudkundig correcte wijze de illegale goederen aan te kopen en onder te brengen in de boekhouding. Het onderbrengen van zwart geld in het legale circuit wordt witwassen genoemd. Door de toepassing van witwastechnieken worden de nachtwinkels in staat gesteld om een oneerlijke concurrentie te vormen ten opzichte van de nachtwinkels die in overeenstemming zijn met de verschillende wetgevingen. Zij kunnen namelijk onder andere lagere prijzen aanbieden waarbij het verschil in prijs gedekt wordt door de inkomsten voortvloeiende uit de verkoop van illegale producten.

Steden en gemeenten beschikken over de mogelijkheid om een moraliteitsonderzoek in te voegen in haar vergunningbeleid op basis van artikel 135, §2 nieuwe gemeentewet. Het moraliteitsonderzoek bestaat onder andere uit een financieel onderzoek. Door het financieel onderzoek in de uitbatingsvergunning voor de nachtwinkels op te nemen zal de uitbater van een nachtwinkel zeer specifieke financiële documenten moeten aanleveren. De documenten zijn onder andere: de interne jaarrekening, overzicht van alle oprichtingskosten en investeringen, evenals alle financieringsbronnen die hiervoor worden aangewend en stavingsstukken voor de financieringsbronnen. Hierdoor zal het lokaal bestuur van Heusden-Zolder in staat worden gesteld om de malafide uitbater van een nachtwinkel te onderscheiden van de bonafide uitbater.

Adviezen

1. Juriste - Gunstig
2. Politiezone Heusden-Zolder - Gunstig

Argumentatie

Het GAS-reglement is primair bedoeld voor de sanctionering van inbreuken via gemeentelijke administratieve sancties en niet voor het regelen van de voorwaarden en procedures voor het verkrijgen van de uitbatingsvergunning. Door te voorzien in een aparte politieverordening betreffende nachtwinkels en krantenwinkels met ruimere openingsuren wordt de uniformiteit binnen de nieuwe politiezone bevorderd, wat de handhaving en rechtszekerheid ten goede komt.

Vestigingsvergunningsplicht  

Voortvloeiende uit art. 16, §2, a) en 18, §1 van de wet van 10 november 2006 betreffende de openingsuren in handel, ambacht en dienstverlening kunnen nachtwinkels en krantenwinkels met ruimere openingsuren onderworpen worden aan een vestigingsvergunning.

Overwegende dat de wet van 10 november 2006 betreffende de openingsuren in handel, ambacht en dienstverlening de materie van de vestigingsvergunning op een alomvattende, duidelijke en gedetailleerde wijze regelt, met het oog op de bescherming van de openbare orde, waardoor een ingreep ter zake op grond van artikel 135, §2 van de Nieuwe Gemeentewet, uitgesloten is.

De burgemeester kan conform artikel 18, § 3 van de wet van 10 november 2006 betreffende de openingsuren in handel, ambacht en dienstverlening de sluiting bevelen van de nachtwinkels en de krantenwinkels met ruimere openingsuren die worden uitgebaat in strijd met de toepasselijke bepalingen uit de Politieverordening of de beslissing van het college van burgemeester en schepenen betreffende het al dan niet verlenen van een vestigingsvergunning.

Uitbatingsvergunningsplicht

De gemeenteraad is op basis van artikel 135, §2 van de Nieuwe Gemeentewet bevoegd om politieverordeningen uit te vaardigen ter handhaving van de openbare orde, veiligheid, rust en gezondheid.

Met het invoeren van de uitbatingsvergunning voor nachtwinkels beoogt de gemeente de ondermijnende criminaliteit aan te pakken, daar waar de verplichte vestigingsvergunning de hinder voor de omwonenden beoogt te vermijden.

Inbreuken op de bepalingen van de politieverordeningen kunnen overeenkomstig artikel 119bis van de Nieuwe Gemeentewet  gesanctioneerd worden overeenkomstig bepalingen van de wet van 24 juni 2013 betreffende de gemeentelijke administratieve sancties. De sancties voortvloeiende uit de voornoemde wetgeving zijn:

1. een administratieve geldboete die het bedrag van het wettelijk maximum niet mag overschrijden;
2. een administratieve schorsing of intrekking van de door het lokaal bestuur van Heusden-Zolder afgeleverde vergunning;
3. een tijdelijke of definitieve administratieve sluiting.

De burgemeester is ingevolge artikel 133 van de Nieuwe Gemeentewet belast met de uitvoering van de politiewetten, de politiedecreten, de politieordonnanties, de politieverordeningen en de politiebesluiten.

Gemeenten hebben ingevolge artikel 135, §2 van de Nieuwe Gemeentewet tot taak het voorzien, ten behoeve van de inwoners, in een goede politie, met name over de zindelijkheid, de gezondheid, de veiligheid en de rust op openbare wegen en plaatsen en in openbare gebouwen. Meer bepaald, en voor zover de aangelegenheid niet buiten de bevoegdheid van de gemeenten is gehouden, worden de volgende zaken van politie aan de waakzaamheid en het gezag van de gemeenten toevertrouwd: het nemen van de nodige maatregelen, inclusief politieverordeningen, voor het tegengaan van alle vormen van openbare overlast.

Het moraliteitsonderzoek in de uitbatingsvergunning voor nachtwinkels houdt verband met de openbare orde. De flexactie in 2024 en de daaropvolgende controleactie resulteerde in:

●         vondst van grote hoeveelheden illegale producten in de meerderheid van de nachtwinkels;

●         tijdelijke sluiting van drie (3) nachtwinkels voor een periode van één (1) maand.

Bovenstaande resultaten tonen aan dat de meerderheid van de nachtwinkels in Heusden-Zolder illegale producten verkoopt waardoor zij de materiële openbare orde schenden en er dus door de aanwezigheid van nachtwinkels een risico op bedreiging van de openbare orde bestaat.

Op basis van de bovengenoemde wetgeving en argumentering worden de bepalingen omtrent nachtwinkels en krantenwinkels met ruimere openingsuren opgenomen in politieverordening. Ingevolge de politieverordening worden:

●         Krantenwinkels met ruimere openingsuren onderworpen aan een vestigingsvergunning

●         Nachtwinkels onderworpen aan een vestigings- en uitbatingsvergunning.

Gelet op het rechtszekerheidsbeginsel worden beide vergunningen in dezelfde politieverordening geregeld.

Bijlagen

Bijlage 1: politieverordening betreffende nachtwinkels en krantenwinkels met ruimere openingsuren

Bijlage 2: advies politiezone Heusden-Zolder

Bijlage 3: advies juriste

BESLUIT

eenparig aangenomen.
 

Artikel 1:

De gemeenteraad besluit om de politieverordening betreffende nachtwinkels en krantenwinkels met ruimere openingsuren goed te keuren.

Artikel 2:

De gemeenteraad besluit om de politieverordening betreffende nachtwinkels en krantenwinkels met ruimere openingsuren in werking te laten treden op 1 januari 2026. De bepalingen betreffende nachtwinkels, shishabars, CBD-winkels en handcarwashes die zich bevinden onder luik 11 “Nachtwinkels, shishabars, CBD-winkels, handcarwashes & krantenwinkels”, zijnde de artikelen 11.1. t.e.m. 11.36., in het GAS-reglement van Heusden-Zolder zullen vanaf diezelfde datum worden opgeheven.

Artikel 3:

De politieverordening betreffende nachtwinkels en krantenwinkels met ruimere openingsuren zal bekendgemaakt worden overeenkomstig artikel 285 tot en met 287 van het decreet over het lokaal bestuur.

Artikel 4:

Overeenkomstig de bepalingen van artikel 119 van de Nieuwe Gemeentewet zal een eensluidend afschrift van deze politieverordening worden overgemaakt aan de gouverneur voor kennisgeving aan de bestendige deputatie en conform artikel 40 van het decreet over het lokaal bestuur aan de griffie van de rechtbank van eerste aanleg en aan de griffie van de politierechtbank.